czwartek, grudzień 09, 2021
   
Text Size

Zespół i Studium Zoltána Kodálya (Mirosława Jankowska)

 

Mirosława Jankowska

ZESPÓŁ I STUDIUM ZOLTÁNA KODÁLYA W AKADEMII MUZYCZNEJ IM. F. CHOPINA

zespol

Potrzeba powołania w Akademii zespołu, który systematycznie zaj­mowałby się „problematyką kodalyowską”, pojawiła się już około roku 1985. Wyodrębniono wówczas, w międzyuczelnianym Instytucie Peda­gogiki Muzycznej Akademii Muzycznej im. F. Chopina – Zespół Koda­lyowski, który znalazł się pod bezpośrednią opieką dyrektora, doc. dra Wojciecha Jankowskiego. Przede wszystkim rozwijano prace związane z przygotowaniem polskiej adaptacji koncepcji Zoltána Kodálya. Zespół wziął udział w badaniach „Edukacja muzyczna w Polsce” (Resortowy Pro­gram Badań Podstawowych – MEN III.54). Jednym z tematów była „Peda­gogika muzyczna Zoltána Kodálya”. W prace badawcze został włączony bardzo ważny nurt dydaktyczny – uruchomienie eksperymentalnych „klas śpiewających” w Warszawie (Maria Czarnecka i Urszula Jankowska)[1]. W pracach związanych z prowadzeniem zajęć muzycznych z dziećmi uczestniczyła z ogromnym zaangażowaniem, jako konsultant, prof. Andrea Jaworska z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, wówczas również pracownik naukowo-dydaktyczny Instytutu i członek Zespołu Kodalyowskiego.

 

Zespół Kodalyowski był również inicjatorem organizacji letnich Pol­sko–Węgierskich Seminariów Kodalyowskich w Polsce[2], wraz z Kołem Kodalyowskim Polskiej Sekcji ISME, które było usytuowane przy Akade­mii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie. Dzieci z klas eksperymen­talnych też brały udział w tych Seminariach[3].

 

Efektem prac badawczych w Zespole było przygotowanie polskiej adaptacji koncepcji kodalyowskiej. J. Katarzyna Dadak-Kozicka przygo­towała wybór polskich pieśni ludowych wraz z komentarzem metodycz­nym opublikowany w: Polska muzyka ludowa w początkach edukacji. Z prac nad polską adaptacją Kodálya (AMFC Warszawa 1990). W wersji rozszerzo­nej został wydany jako Śpiewajże mi jako umiesz. Muzykowanie w szkole we­dług koncepcji Kodálya, tejże autorki ( WSiP 1992).

 

Z kolei efektem szerszej, ale też i późniejszej współpracy (warszawsko­-katowickiej) było przygotowanie wersji podręcznikowej polskiej adaptacji koncepcji Kodálya, w postaci podręczników dla dzieci klas I–III i przewodników metodycznych dla nauczycieli – Maria Czarnecka, Anna Waluga Rozśpiewana szkoła, wydawnictwo STENTOR, Warszawa 1995–1997.

 

Prace badawcze Zespołu zaowocowały także rozpoczęciem serii wy­dawniczej „Pedagogika muzyczna Zoltána Kodálya. Materiały źródłowe i opracowania”[4].

 

Wraz z likwidacją Instytutu Pedagogiki Muzycznej[5] część jego pra­cowników (a tym samym i członków Zespołu Kodalyowskiego) została włączona do Katedry Edukacji Muzycznej, część do międzywydziałowej Katedry Psychologii Muzyki.

 

Instytut ściśle współpracował z Muzyczno-Pedagogicznym Insty­tutem Zoltána Kodálya w Kecskemét (Węgry) zarówno we wszystkich kodalyowskich działaniach wydawniczych, jak i w organizacji polskich Seminariów. Współpraca ta jest kontynuowana[6].

 

1 czerwca 2002 roku Rektor, prof. Ryszard Zimak powołał Studium Zoltána Kodálya[7]. Kierownikiem Studium została prof. dr hab. J. Kata­rzyna Dadak-Kozicka.

 

Cele i profil Studium sformułowano następująco: „... ma za zadanie propagować koncepcję pedagogiczno-muzyczną Zoltána Kodálya. Ak­centuje ona: śpiew i żywe muzykowanie jako podstawę nauki muzyki, integralność nauczania muzyki (połączenie solfeżu z historią muzyki, stylów i kultury oraz analizą dzieła) oraz rodzimy folklor jako funda­ment edukacji (ułatwia on zdobycie kompetencji muzycznych na wzór językowych – Kodály: należy poznać wpierw własny język muzyczny, a potem języki obce – i rozumienie muzyki profesjonalnej). Muzykowa­nie ma utrwalić poznanie i rozumienie muzyki; temu też służy tzw. sol­mizacja relatywna w początkach edukacji, kształcąca słyszenie tonalne”[8].

 

Działalność Studium była kontynuacją prac Zespołu Kodalyowskie­go. Wyodrębniono w niej dwa nurty: 1. dydaktyczny i 2. badawczo-upo­wszechnieniowy.

 

W zakresie działalności dydaktycznej, prowadzone były (i są) w AMFC wykłady i warsztaty dotyczące znajomości koncepcji Kodálya oraz folkloru. Pracownicy Studium uczestniczyli też, jako organizatorzy i wykładowcy, w letnich Polsko-Węgierskich Seminariach Kodalyowskich (będących kursami doskonalenia zawodowego), od 1983 organizo­wanych we współpracy z Akademią Muzyczną w Katowicach. Studium było organizatorem trzech Seminariów letnich: w Cieszynie (2002), Elblą­gu (2004) i Lublinie (2006). Prowadzona jest też działalność informacyjna i konsultacyjna oraz współpraca z nauczycielami prowadzącymi zajęcia muzyczne według koncepcji Kodálya w szkołach podstawowych (Olivia Kaczyńska, Piotr Pawiński, Katarzyna Piotrowska), szkołach muzycz­nych (Elżbieta Siczek, Daniel Zieliński), prowadzącymi chóry amatorskie (Paweł Hruszwicki).

 

Z kolei prace naukowo-upowszechnieniowe dotyczyły studiów nad koncepcją Kodálya oraz jej światowymi adaptacjami. Owocem tych prac były konferencje (m.in. w AMFC oraz na Seminariach), udział w sym­pozjach International Kodály Society, Instytutu Kodálya w Kecskemét (Węgry) oraz artykuły w „Kwartalniku Polskiej Sekcji ISME”, „Ruchu Muzycznym”, „Wychowaniu Muzycznym w Szkole” (numer 3, 2003 jest w całości poświęcony problematyce kodalyowskiej) i publikacje: Studium współpracowało z Instytutem Kodálya w Kecskemét, z Mię­dzynarodowym Towarzystwem Kodalyowskim (International Kodály Society, Budapeszt)[9] i Węgierskim Instytutem Kultury w Warszawie. Istotnym przedmiotem tej współpracy były nie tylko niemal wszystkie wymienione wyżej inicjatywy, ale także planowane na rok 2005 Międzynarodowe Sympozjum Kodalyowskie, które miało odbyć się w Warszawie i Katowicach, jako wspólna inicjatywa obu ściśle i od lat współpracujących ośrodków pedagogiki kodalyowskiej. Także pierwsze w Polsce, i jakże konieczne, Studia Podyplomowe o powyższym profilu. Niestety, z wielu powodów niezależnych od Studium, obie inicjatywy zostały odłożone.

 

Studium Zoltána Kodálya jako odrębna jednostka działało cztery lata. Jego pracami kierowały: Katarzyna Dadak-Kozicka (rok akad. 2002/3), Mirosława Jankowska (rok akad. 2003/4 i 2004/5) i Małgorzata Prośniak (rok akad. 2005/6).

 

W październiku 2006 r., m.in. na miejsce Studium, utworzono Zakład Metod Edukacyjnych, a w nim: Zespół Kodalyowski, Zespół Dalcroze’ai Zespół Orffa.

 

Działania dydaktyczne, wydawnicze, badawcze i upowszechnienio­we związane z koncepcją Kodálya będą nadal prowadzone przez Zespół Kodalyowski.

 

 

 

 

tekst: Mirosława Jankowska
źródło: "Kodalyowskie Inspiracje", red. M. Jankowska; AMFC Warszawa 2006, s. 97-100.
zdjęcie: Internet, opr. Ł.S.

 

 

[1] Obszerniej o tych klasach w zapisach rozmów z Mihályem Ittzésem (s. 105), Marią Czarnecką (s. 121), Anną Walugą (s. 124) i W. Jankowskim (s. 129).

Doświadczenia i wyniki badań – vide Pierwsze w Polsce klasy śpiewające. Praca zbiorowa pod red. Wojciecha Jankowskiego. Warszawa, Akademia Muzyczna im. F. Chopina, Instytut Pedagogiki Muzycznej, 1991, s. 15–107 (seria: Pedagogika Muzyczna Zoltána Kodálya. Materiały źródłowe i opracowania. T. 3); w pracy tej są również przedstawione w skrócie doświadczenia i badania, prowadzone w Katowicach; obszerniejsze ich ujęcie znajduje się w pracy doktorskiej A. Walugi (Skuteczność nauczania śpiewu dwugłosowego w klasach I–III według założeń koncepcji Kodálya), napisanej w Instytucie Pedagogiki Muzycznej AMFC, pod kierunkiem doc. dra Wojciecha Jankowskiego i obronionej w Instytucie Badań Pedagogicznych w Warszawie w roku 1990.

[2] O Seminariach obszerniej w dalszej części, s. 101.

[3]W seminariach, w tzw. „pierwszym Cieszynie” (1985), a następnie w Bieczu (1988)i w Łańcucie (1990), uczestniczyły dzieci z klas warszawskich, a poczynając od seminarium w Gdańsku (1996) dzieci z klas katowickich; a od seminarium w Zamościu (1998) – także dzieci z klas bydgoskich.

[4] Do roku 2006 wydano w Akademii Muzycznej im. F. Chopina osiem kolejnych tomów; wykaz – vide s. 159.

[5] Instytut działał w latach 1974–1992. W jego skład wchodziły: Katedra Pedago-giki, Katedra Psychologii Muzyki i Studium Pedagogiczne. Częścią Instytutu był Ekspe-rymentalny Warsztat Rytmiki (1974–1986) i przez kilka lat Sekcja Rytmiki (1983–1988), później włączona do Wydziału Edukacji Muzycznej.

[6] Umowa o współpracy została przedłużona w grudniu 2004 roku i podpisana przez Rektora AMFC prof. Ryszarda Zimaka i Dyrektora Instytutu Kodálya prof. Pétera Erdeia.99 Zespół i Studium Zoltána Kodálya w AMFC

[7] Powołane zostały także Studium Dalcroze’a i Studium Orffa.

[8] Była to część informacji zamieszczonej na stronie internetowej Akademii.100 Mirosława Jankowska

Following Zoltán Kodály in Poland. Essays in honour of Mihály Ittzés (1999). Akade­mia Muzyczna im. F. Chopina w Warszawie.

Kodály Zoltán (2002). O edukacji muzycznej. Pisma wybrane. Mirosława Jankowska (red.), AMFC i Węgierski Instytut Kultury w Warszawie.

Integrujące wartości muzyki. (2002). AMFC i Filia Uniwersytetu Śląskiego, Warsza­wa–Cieszyn.

Jankowski Wojciech (2005). Czemu Kodály? Akademia Muzyczna im. F. Chopina w Warszawie.

Herboly-Kocsár Ildikó (2005). Nauczanie polifonii, harmonii i form w szkole podsta­wowej. Akademia Muzyczna im. F. Chopina w Warszawie.

[9] Studium uczestniczyło w przygotowaniu i nagraniu materiałów do publikacji: Music, a Universal Language. 31 folksongs from 21 different countries with an arragement of each song for 2- or 3-part children’s or youth choir. With 2 CDs. IKS, Budapest 2006. Dwie polskie pieśni ludowe w opracowaniu Sławomira Czarneckiego przygotował chór Państwowej Szkoły Muzycznej nr 2 im. F. Chopina w Warszawie pod dyrekcją Elżbiety Siczek; nagrania dokonali studenci Wydziału Reżyserii Dźwięku AMFC.101 Seminaria kodalyowskie w Polsce.

 

 

Stowarzyszenie im. Zoltána Kodálya w Polsce
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
40-025 Katowice
ul. Zacisze 3
KRS: 0000337652

Zaloguj się